प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग चवदावा : जलपैगुरी - तपून

डब्लिन - ही आयर्लंडची राजधानी लिन्स्टर विभागांत डब्लिन उपसागराच्या मुखावरील बेटावर वसली आहे. येथील लोकसंख्या (१९२१) १७२३९४ असून हें शहर लिफे नदीवर आहे. येथील कस्टमहाऊस (जकातघर), रोटंडा, वगैरे इमारती पाहण्यासारख्या आहेत. स्त्राइस्ट चर्च व सेंट पॅट्रिक चर्च हीं ख्रिस्ती मंदिरेंहि चांगलीं असून त्यांत स्विफ्ट वगैरे सारख्या प्रसिध्द पुरुषांची थडगीं आहेत.

खाइस्ट चर्चजवळच डब्लिन किल्ला आहे. येथून समोरच नगरभवन असून यांत ग्राटन, तिसरा जार्ज, डॅनिएल ओकॉनेल, थांमंस ड्रुमाँड वगैरेंचे पुतळे आहेत. येथील ट्रिंनिटि कॉलेजमधील ग्रंथसंग्रहालयांत, संयुक्तराज्यांत प्रसिध्द होणार्‍या प्रत्येक पुस्तकाची एक प्रत पाठविण्याबद्दल 'कॉपीराइट अ‍ॅक्ट' मध्यें नमूद केंले आहे. तसेंच केल्स वगैरेंचा प्राचीन आयरिश हस्तलेखसंग्रहहि बराच आहे. या विश्वविद्यालयांत वनस्पतिबाग, पदार्थसंग्रहालय वगैरे आहेत. याशिवाय येथें स. १८६५ च्या अंतरराष्ट्रीय प्रदर्शनाची चिरस्थायी इमारत सॅटस्टीफन्स ग्रीनच्या बिहारभूमीजवळ असून स. १९०८ पावेतों या इमारतींत आयर्लंडचें नॅशनल विश्वविद्यालय करण्यांत आलें आहे. सेंट स्टीफन्स ग्रीनच्या पश्चिमेस कॅथोलिक विश्वविद्यालय आहे. ट्रिनिटि कॉलेज व सेंट स्टीफन्स ग्रीनच्या दरम्यान 'रायल डब्लिन सोसायटी,' शास्त्र व कलांचें पदार्थसंग्रहालय, नॅशनल ग्रंथसंग्रहालय, प्राणिसंग्रहालय, वगैरे बर्‍याच इमारती आहेत. येथील सेंट फ्रान्सिस झेव्हिअरच्या गार्डिनर रस्त्यावरील ख्रिस्ती देऊळ आयर्लड देशांत सर्वांत उत्तम आधुनिक देवळांपैकीं एक आहे.

राज्यकारभार.- १८८५ पर्यंत आयर्लंडला दोन प्रतिनिधी पाठविण्याचा हक्क होता. नंतर ते ४ करण्यांत आले. आयर्लंडचा कारभार अध्यक्षाकडे असतो. परंतु तेथें जी म्युनिसिपालिटी आहे तिचें कर्तव्य म्हणजे शहराची व्यवस्था करणें हें आहे. म्युनिसिपालिटींत १ लॉर्ड मेयर, २० अ‍ॅल्डरमेन, आणि ६० कौल्सिलर असतात. पोलिस किंवा न्यायकोर्टे यांचा मुळींच संबंध नाहीं. तो सर्व कारभार अध्यक्षाकडें सोंपविला आहे.

व्यापार.- राज्यक्रान्तिकाळाच्या सुमारास येथे लोकरीच्या व्यापाराची प्रगति झाली. परंतु इंग्लिश लोकांनीं पुढें ३ र्‍या विल्यमकडून नवीन कायदे करून येथून इंग्लंडशिवाय दुसर्‍या देशांत जाणारा माल बंद पाडला व अशा रीतिनें हा व्यापार बुडाला. पुढें १७१५च्या सुमारास पार्लमेंटनें तागाच्या व्यापारास मदत केली व कांहीं दिवसानंतर कापसांचा व्यापार चालू केला व रेशमी कापड तयार करूं लागले. या व्यापारास हितकर असे कायदे करण्यांत आले. परंतु १ ला व ३ रा जार्ज यांच्या वेळीं पुन्हां जे कायदे झाले त्यांमुळे येथील कारखाने पार बुडाले. तागाच्या व्यापाराचीहि तीच दशा झाली. आतां येथून फक्त व्हिस्की व पोर्टर (दारू) बाहेरगांवीं जाते व शेतकीच्या उत्पन्नाचा देशांतील निर्गत व्यापार या शहरांतून होतो. येथे ब्ल्यूकोटचा दवाखाना व बरेच पागलखाने आहेत. या सर्व धमार्थ संस्था आहेत.

इतिहास.- २९९ सालीं लिन्स्टनच्या लोकांस डब्लिनच्या लोकांनीं जिंकिलें असा उल्लेख आहे. ४५० च्या सुमारास सेंट पॅट्रिक यानें ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार केला. ९ व्या शतकांत डेन्स लोकांनीं डब्लिन घेतलें. स. ८३२ मध्यें ९ ला थारकेल (हा पहिला नार्समन राजा होता, यानें आरमाघ येथें आपला पाया दृढ केला. स. १०१४ मध्यें क्लान टार्फच्या युद्भांत मन्स्टरचा वोरायमे राजा, त्याचें ११००० सैन्य व पुत्र इतकी मंडळी मरण पावलीं. पुढें डेन्स व आयरिश लोकांत अनेक झटापटी होऊन स. ११७१ सालीं शेवटीं आंग्लनार्मन लोकांनीं डेन्स लोकांस कायमचें घालवून दिलें. स. ११७२ मध्यें २ रा हेनरी वारफर्ड येथें उतरून डब्लिनला आला व आपल्या दरबारांत आयरिश अधिपतींनां उत्तम रीतीनें वागवून त्यानें त्यांच्यांशीं सलोखा केला. याच वेळीं ह्यूडी लेसी याजकडे राज्यशासनाचा अधिकार देऊन त्याच्या ब्रिस्टल प्रजेस डब्लिन येथें राहण्याचा व पूर्ण स्वातंत्र्याचा हक्क दिला. ११७६ सालीं पेम्ब्रूकचा अर्ल स्ट्रांगबो येथें मरण पावला. स. १२०७ मध्यें जान राजाकडून डब्लिनच्या प्रजेस दुसरी सनद मिळालीं. पुढें दोन वर्षांनीं डब्लिनचे रहिवाशी कलेन्सवुड येथें ईस्टरचा उत्सव करीत असतां आसपासच्या आयरिश रहिवाश्यांनीं यांपैकीं ५०० लोकांस ब्लडी फील्डमध्यें ठार केलें. स. १२१७ मध्यें ३ र्‍या हेनरीपासून आयरिश लोकांनां मॅग्ना चार्ट्रा (सनद) मिळाला. स. १२१७ च्या सुमारास येथें बरेच मठ स्थापन झाले.

स. १३१५ च्या सुमारास एडवर्ड ब्रूसच्या स्वारींच्या वेळीं डब्लिनच्या आसपासचीं खेडीं ब्रूसच्या हांती लागूं नयेत म्हणून जाळण्यांत आलीं व ग्रीन किल्ल्याचा गव्हर्नर ब्रूसला शरण गेला म्हणून त्याला उपाशीं मारण्यांत आलें. रिचर्ड (दुसरा) यानें राबर्ड डी व्हेरे यास आयर्लंडचा ड्यूक केलें. व स. १३९४ मध्यें डब्लिन येथें मोठ्या थाटानें येऊन येथील बर्‍याच देशी संस्थानिकासं सरदार बनविलें. १५३४ त लार्ड थॉमस फिट्झेराल्ड (सिल्केन थामस) लार्ड, डेप्युटी किल्डरे, याच्या मुलानें लंडन टावरमध्यें कैदेंत असलेल्या आपल्या बापाचा खून झाला असावा या संशयावरून इंग्रज सरकारविरुद्भ बंड उभारलें. पुष्कळ झाटापटीनंतर १५३६ सालीं टायबर्न येथें त्यास व त्याच्या अनुयायांस फांशीं दिलें. स. १६४१ च्या सुमारास आपसांतील यादवी सुरू झाली. शेवटीं १६४९ सालीं आरमॉंडे यास ओल्ड रायमाइन्सजवळ बागोट्राथच्या युद्भांत पूर्ण पराजित केलें. याच वर्षी कामवेल डब्लिनमध्यें पार्लमेंटतर्फे मुख्य सेनापति होऊन आला होता. १६८९ सालीं ब्रिटिश गादीवरील आपला हकक सांगण्याकरतां दुसरा जेम्स आयर्लंडमध्यें आला होता. पुढें बॉयनेच्या युद्भांत पराभव झाल्यानंतर पुन्हां डब्लिन येथें तो आला होता; परंतु दुसर्‍याच दिवशीं निघून गेला. यानंतर तिसरा बिईल्यम सेंट पॅट्रिकच्या मंदिरांत आपल्या विजयाबद्दल आभारप्रदर्शन करण्याकरतां आला. १७८३ सालीं पार्लमेंटमध्यें सुधारणा करण्याकरितां आयर्लंडच्या सर्व स्वयंसैनिकपथकांच्या व्हालन्टिअरकोरची प्रतिनिधिसभा भरविण्यांत आली होती परंतु हाऊस ऑफ कामन्सनें या बाबतींत विचार करण्याचें नाकारल्यामुळें कांहींच निकाल न लागतां ही सभा बरखास्त करण्यांत आली. १७९८ सालीं युनाइटेड आयरिशमेन यांचा कट उघडकीस आला व लार्ड एडबर्ड फिट्झेराल्ड यास पकडण्यांत आलें. हा कैदेंत असतानांच मरण पावला. १८०३ सालीं रॉबर्ट एमेट याचें बंड मोडलें व १८४८ सालीं विल्यम स्मिथ ओब्राएन पार्लमेंटचा सभासद, यानें टिपेरारी येथे बंड उपस्थित केलें होतें तें मोडण्यांत आलें. १८६७ सालीं फेनिअनचा भयंकर कट उघडकीस आला म्हणून हेवीस कार्यस अ‍ॅक्ट दोन्ही हाउसेस ऑफ पार्लमेंट यांनीं तहकूब ठेवला आणि सुमारें ९६० जणांनां डब्लिन शहरांत पकडलें. या शहराची तटबंदी करण्यांत आली व कांहीं आठवडे पावेतों येथील लोक अस्वस्थ राहिले (आयर्लंड पहा).

   

खंड १४ : जलपैगुरी - तपून  

 

 

 

  जलमस्तिष्क रोग
  जलयंत्रशास्त्र
  जलालपेठ
  जलालखंड
  जलालाबाद
  जलालाबाद, तहसील
  जलाली
  जलालुद्दीन मुहम्मद वल्खी
  जलालुद्दीन सयुती
  जलेश्वर
  जलेसर, तहसील
  जलोदर
  जलोपचार
  जव
  जवस
  जवादि डोंगर
  जवानबख्त मिर्झा
  जवासिया
  जव्हार
  जशपूर
  जसदन संस्थान
  जसपुर
  जसवंतनगर
  जसवंतसिंह, महाराणा
  जसील
  जस्टिन
  जस्टिनियन
  जस्त
  जस्सो
  जहागिराबाद
  जहागीर, जहागीरदार
  जहांगीर
  जहांगीर बादशहा
  जहाज फिरंगी
  जहाजपुर
  जहांदरशहा
  जहानआरा बेगम
  जहानाबाद
  जहनु
  जहलण
  जळगांव
  जळापूर
  जळापुर तालुका
  जळू
  जाई
  जाकोबाबाद
  जाखाऊ
  जाखन
  जांजगरि
  जाजमाउ
  जाट
  जाटपु
  जाटपोल
  जातक
  जाति
  जातिभेद
  जादम
  जादू
  जादूचा कंदील
  जाधव
  जाधवराई
  जॉन
  जानसाथ
  जॉनसन अॅंड्र
  जॉनसन, डॉय साम्युएल
  जानसार बावर
  जॉन, सेंट
  जानीबेग तुर्खन मिर्ज्ञा
  जानेफळ
  जानोजी निंबाळकर
  जाफना
  जाफरखान
  जाफराबाद
  जांब
  जांबवान
  जाबाल
  जांबु घोडा
  जाब्लोस्काव, पाल
  जांभळी जमीनदारी
  जांभूळ
  जांभेकर, बाळ गंगाधर
  जामखेड
  जामगड
  जामतारा
  जामदारखाना
  जामनगर
  जामनेर
  जामपुर
  जामराव कालवा
  जामी
  जामीनकी
  जामोद
  जाम्निया
  जायफळ, जायपत्री
  जारकर्म
  जॉर्ज टाऊन
  जॉर्ज राजे
  जॉर्जिया
  जालंदर, जिल्हा
  जालना
  जालवणकर, नारायणबोवा
  जालापहाड
  जालारी
  जालिआ
  जालोर
  जावजी दादाजी चौधरी
  जावड
  जावरा
  जावळी
  जावा
  जाविदखाना
  जासवंद
  जासी
  जासुंद
  जाहिरात
  जिऊ महाला
  जिगणी
  जिजाबाई
  जिजिराम
  जिंजी
  जितुलीया
  जिंतूर
  जिंद
  जिनकीर्ति
  जिनगर
  जिनप्रभ
  जिनीव्हा
  जिनेश्वरसुरि
  जिनोआ
  जिन्सीवाले, श्रीधर गणेश
  जिप्सी
  जिब्राल्टर
  जियागंज
  जिरंग
  जिरळ कामसोळी
  जिराफ
  जिंरार
  जिराईतखाना
  जिरें
  जिलेटिन
  जिवबादादा बाक्षी
  जीन मेरी रोलंड
  जीवकचिंतामणी
  जीवधन किल्ला
  जीवनकार्यविचार
  जीवन्मुक्त
  जुई
  जुगार
  जुगोस्लाव्हिया
  जुजुत्सु
  जुझोतिया ब्राह्मण
  जुडा
  जुडीआ
  जुतोघ
  जुनागड
  जुनापाणी
  जुनापादर
  जुनो
  जुनोना
  जुन्नर
  जुपिटर
  जुबल
  जुबो
  जुभखा
  जुव्हेनल
  जूब
  जूल, जेम्स प्रेस्कॉट
  जेऊर
  जेकब
  जेजाकभुक्ति उर्फ जिझोटी
  जेजुरी
  जेझील
  जेतपुर
  जेघे
  जेना
  जेपाळ
  जेफर्सन, थॉमस
  जेबील
  जेम्सटाऊन
  जेम्स मेरी सॅन्ड्स
  जेम्स राजे
  जेयोर
  जेरिको
  जेरिझिम
  जेरुसलेम
  जेरेसा
  जेर्हा
  जेलेपला
  जेल्डर्लंड
  जेवर
  जेव्होंन्स, विल्यम स्टॅनले
  जेष्ठमध
  जेसर
  जेसरी
  जेसलमीर
  जेसुइट लोक
  जेजोर, जिल्हा
  जेहोव्ह
  जैटिया
  जैटियापूर
  जैन, संप्रदाय
  जैनेंद्र व्याकरण
  जैमिनी
  जैस
  जैसवाय
  जोक्जाकर्त
  जोग, कृष्णाजी महादेव
  जोगापरमानंद
  जोगी
  जोगेश्वरी
  जोडिया
  जोतिबाचा डोंगर
  जोत्याजी केसरकर
  जोदिया
  जोधपुर
  जोधबाई
  जोन ऑफ आर्क
  जोनगन
  जोनपुर
  जोनराज
  जोन्स, सर विल्यम
  जोबत, संस्थान
  जोरा
  जोरिय
  जो-हाट
  जोवई
  जोशी
  जोशी, अण्णा मार्तंड
  जोशी, गणेश कृष्ण
  जोशी, गणेश वासुदेव
  जोशी, गणेश व्यंकटेश
  जोशी, चासकर
  जोशी, बारामतीकर
  जोशीमठ
  जोहानिस्बर्ग
  जोहानीझबर्ग
  जोहार
  जोही
  जोहोर
  जौगड
  जौहरीफरवी
  ज्यूटीगल्पा
  ज्योतिपंत महाभागवत
  ज्योति:शास्त्र
  ज्योतिष्टोम
  ज्योती
  ज्वर
  ज्वांग, पट्टुआ
  ज्वारी
  ज्वालामुखी
 
  झऊरी मुल्ला
  झगरपूर
  झज्जर
  झंझरपुर
  झमानशहा
  झमानिया
  झमीनदवार
  झरथुष्ट्र
  झलिदा
  झलून
  झाकाटेकस
  झांग, जिल्हा
  झांजी
  झांझमेर
  झांझीबार
  झाडीतेलंग
  झानेसव्हील
  झान्टे
  झान्थस
  झाफरखान
  झाफरवाल
  झाबिताखान
  झाबुआ
  झाबुलीस्तान
  झाबेल
  झांबेसी नदी
  झांबोअंग
  झामपोदर
  झामसिंग
  झामोरा
  झामोरीन
  झार
  झारगर जात
  झारा
  झारापाप्रा
  झा-होन
  झालकाटि
  झालरपाटण
  झालवान
  झालावाड
  झालावाड संस्थान
  झालोड
  झांशी, जिल्हा
  झांशीची राणी, लक्ष्मीबाई
  झिंगकलिंग हकमती
  झिगन
  झिंझुवाडा
  झितोमीर
  झिनत-उन-निसा बेगम
  झिंपी तौडू
  झियाउद्दीन बरनी
  झिरा
  झिरी
  झिवारत
  झीटून
  झीत्झ
  झीनवर
  झीनॉफानेझ
  झीलंड
  झुंगेरिया
  झुंझुनु
  झुबेदा खातुन
  झुब्दतुन्निसा
  झुरळ
  झुलफिकारखान
  झुलुलंड
  झूवा
  झूरिच
  झूसी
  झेंद-अवेस्ता
  झेनागा
  झेनाटा
  झेनिद
  झेनोफोन
  झेनोबिआ
  झेप्पेलिन, काऊंट फर्डिनंड
  झेब-उन्-निसा बेगम
  झेब्रा
  झेरबस्ट
  झेरिआ
  झेर्नोविट्झ
  झेलम
  झेलम कालवा
  झेलम नदी
  झेलम वसाहत
  झैदपूर
  झैनखान कोक
  झैनाबादी महाल
  झैनुल अबिदिन
  झैमुख्त
  झैसान
  झोडगे
  झोब जिल्हा
  झोला, एमिली एडवर्ड चार्लस
 
 
  टंकारी
  टक्कर देश
  टक्का
  टझी
  टनब्रिजवेल्स
  टरपेलट
  टर्गो, अॅन रॉबर्ट जॅक्स
  टनेंट
  टॅव्हर्नियर
  टॅसिटस कॉनेंलिअस
  टस्कुलम्
  टांकणखार
  टांक तहशील
  टाकळ
  टाकळ घांट
  टाकळा
  टांकळी
  टाकळी बुदुक
  टाकी
  टॉंगकिंग
  टांगानिका
  टांगानिका प्रदेश
  टागोर, देवेन्द्रनाथ
  टागोर, राजा सौरेन्द्र मोहन
  टाटा, जमशेटजी नसरवानजी
  टाटा, सर रतन
  टोंड, कर्नल
  टॉडहंटर, आयझॅक
  टान्जीर
  टापिओका(कासावा)
  टायको ब्राही
  टायग्रे
  टायबर
  टायबेरिअस
  टायर
  टाराक्विनी
  टारांटो
  टारिसेली, इव्हर्जिलिस्टा
  टारेटम्
  टॉके
  टानों
  टार्सस
  टालबॉट, विल्यम हेनरी
  टालमड
  टॉलस्टॉय, लिओ
  टॉलेमी क्लॉडिअम
  टॉलमी फिलाडेल्फस
  टालेरंड, पेरीगॉर्ड प्रिन्स
  टावी
  टासमन, अबेल जॅन्सेन
  टासी
  टिकमगड
  टिटवी
  टिटागड
  टिडोर
  टिन्डाल जॉन
  टिपगड डोंगर
  टिपरा जात
  टिप्पू सुलतान
  टिप्पेरा
  टिफ्लिस
  टिंबक्टु
  टिंबा
  टिबेस्टी
  टिम्माड
  टिरोल
  टिलोता खैरी
  टिल्सिट
  टिळक, बाळ गंगाधर
  टीजिआ
  टीरिआ
  टुलुझ
  टूर्नें
  टूलाँ
  टेकचंद मुनशी
  टेक्सस
  टेगर्नसी
  टेग्युसीगलपा
  टंट, पिटर गथ्री
  टेन, हिप्पोलाइट अडोल्फ
  टेनेस्सी
  टेंपलबार
  टेबल माउंटन
  टेंभुरणी
  टेमेश्वार
  टेराडेलफ्यूगो
  टेलर, फिलिप मेडोज
  टेसिफॉन
  टैन-शान पर्वत
  टोक, संस्थान
  टोकिओ
  टोगोलंड
  टोचीनदी
  टोन, थिओबाल्ड वूल्फ
  टोपल्या
  टोबेगो
  टोमाटो
  टोराँटो
  टोरी फत्तेपूर
  टोलेडो
  टोवला
  टोशाम
  टोळ
  टौंगी
  टौंगुप
  टौंगू
  टौंग्थ
  टौंग्यु
  ट्युनिस
  ट्युनीशिआ
  ट्यूस
  ट्रॅलिझ
  ट्रान्सवाल
  ट्राम्बे
  ट्रॉय अथवा ट्रोड
  ट्रिनिदाद
  ट्रिपोली, प्रांत
  ट्रिबिझाँड
  ट्रीएस्टे
  ट्रटिश्के, हेन्रिक व्हॉन
  ट्रेंट
  ट्विकनहॅम
  ट्विन, मार्क
 
  ठग-ठगी
  ठठ्ठा
  ठाकुर
  ठाकुरगांव
  ठाकूरदासबोवा
  ठाकूरद्वार
  ठाणभवान
  ठाणें
 
  डॅडी
  डॅन
  डॅनिएल
  डन् कर्कं
  डॅन्झिग
  डफरिन, लार्ड
  डफळे
  डंबल
  डबलबीन
  डंबार्टन
  डब्लिन
  डभई
  डमडम
  डरहॅम
  डर्बी
  डलहौसी, लॉर्ड
  डलास
  डहोमे
  डॉक
  डाका, जिल्हा
  डाकोर
  डांग
  डांगची
  डांगर
  डांगी
  डांग्या खोकला
  डाग्वेरे, एल्. जे. एम.
  डोन नदी
  डान्यूब नदी
  डाबी
  डामर
  डायमंड हारबर
  डायमंड बेट
  डायोजेनीस
  डार्टमाउथ
  डार्डानेल्स
  डार्विन, चार्लस रॉबर्ट
  डॉलफिनचें नोंज
  डाल्टन, जॉन
  डास
  डाहाणु
  डाळिंब
  डिंक
  डिकन्स, चार्लस
  डिकेमाली
  डिक्वेन्सि, थॉमस
  डिंगरी
  डिंगणकर, मोरो विश्वनाथ
  डिडीमी
  डिडेरोट डेनिस
  डिफो, ड्यानिअल
  डिवार, सर जेम्स
  डी अर्लेबर्ट
  डीग
  डीगची लढाई
  डी बॉइने
  डीसा
  डुकर
  डुकी
  डुक्करकंद
  डुंगर
  डुप्ले
  डुम जात
  डुरिअन
  डूलचेन्यो
  डूलाँग
  डेकॅपोलिस
  डेकाटें
  डेडिआगॅच
  डेन्मार्क
  डेन्व्हर
  डेमॉस्थेनीस
  डेमिएटा
  डेमोक्रिटस
  डेराइस्मायलखान
  डेरागाझीखान
  डेरागोपीपूर
  डेराजात
  डेरानानक
  डेरापूर
  डेलफाय
  डेलवेअर
  डेव्हनपोर्ट
  डेव्ही
  डेहराडून
  डोंगरगड
  डोंगरपाली
  डोंगरपुर
  डोंगराळी जमीनदारी
  डोंगरा
  डोंगरे, वासुदेव नारायण
  डोडोना
  डोनाटेलो
  डोंबगांव
  डोबरेनर
  डोंबारी
  डाब्रूजा
  डोम
  डोमल जात
  डोमिनिका
  डोरली
  डोव्हर
  डोहर
  ड्युडरनेक
  ड्युबॉपिएरी
  ड्युसेल्डॉर्फ
  ड्यूमा अलेक्झांडर
  ड्यूरर आल्ब्रेक्ट
  ड्रायडन, जॉन
  ड्रॉयमन
  ड्रेस्डेन
  ड्रोघेडा
  ड्विन्स्क
 
  ढक्की भाषा
  ढालगज
  ढालाईत
  ढीमर
  ढुंढये जैन
  ढेकूण
  ढेरा
  ढोर
 
 
  तगर
  तंगेल
  तंगौंग
  तंजावर
  तंजावरचें राजघराणें
  तडवी
  तंडागांव
  तंडो
  तंडोअडाम
  तंडोअलाहयार
  तंडोवागो
  तंडोमहमदखान
  तत्रक
  तंत्रग्रंथ
  तत्त्वज्ञान
  तनकपूर
  तनखा
  तनावल
  तनुकु तालुका
  तपकीर
  तपागच्छ
  तपून

 

 

   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .