प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग तेरावा : घ - जलपैगुरी

चैन — 'खोट्या गरजा भागविण्यासाठीं ज्यांच्या उत्पादनास अतिशय मेहनत पडली आहे अशा गोष्टींचा व्यय करणें म्हणजेच चैन' असें प्रो. एमिले डि लॅव्हेलेये एके ठिकाणीं म्हणतो. अशी चैनीची व्याख्या करून तो तिचा खालील शब्दांत निषेध करतो. 'चैन ही व्यक्तीला घातक व समाजाला मरक आहे. आद्य ख्रिस्ती संप्रदायानें दान व दैन्य यांच्या नांवांनीं हिचा धिःकार केला. उपयुक्ततेच्या नांवानें राजकीय अर्थशास्त्र हिची हेटाळणा करतें. आणि समतेच्या तत्त्वावर न्यायाला याचा निषेध करावा लागतो.'

श्रीमंतांची चैन व उधळपट्टी कामकरी वर्गाच्या फार पथ्यावर पडते म्हणून त्यांचें समर्थन करणार्‍या एका वर्तमानपत्राला उत्तर देतांना प्रो.आर.टी.ऐलीनें यांतील आर्थिक हेत्वाभास दाखवून असें म्हटलें आहे कीं, हाच खर्च जर इतरांकरितां झाला तर त्यामुळें कामगारांनां सारखेंच काम मिळतें. सार्वजनिक इमारतीकरितां दहा लाख डॉलर्स देणार्‍या इसमाचें एक उदाहरण घेऊन त्याची आपल्या स्वतःच्या घराकडे इतकीच रक्कम खर्च करणार्‍या दुसर्‍या एका इसमाच्या उदाहरणाशीं तुलना करूं. या दोन्हीहि बाबतींत कामकर्‍यांनां सारखेंच काम मिळतें; पण एकांत मेहनतीचा फायदा लोकांनां मिळतो; व दुसर्‍यांत एका व्यक्तीच्या स्वार्थी सुखास या मेहनतीचा उपयोग होतो. आतां दुसरें उदाहरण, सायंकाळच्या करमणुकीकरितां १०,००० डॉलरांचा खर्च आणि सार्वजनिक वाचनालयाकरितां पुस्तकांकडे झालेला तितकाच खर्च यांची तुलना करतां असें दिसून येईल कीं, दुसर्‍या बाबतींतला खर्च कायम स्वरूपाचा व जास्त वाजवी आहे. जुगारीचे अड्डे व दारूचा व्यापार यांचें समर्थन करणें जितकें हास्यास्पद व गैरवाजवी आहे तितकेंच चैनीचें समर्थन करणें गैरवाजवी ठरेल.

सर्व अर्थशास्त्रज्त्र, नीतिशास्त्रज्त्र याच मताचे आहेत. तरी हल्लीं सर्व शहरांतून आणि विशेषतः न्यूयार्क शहरांत श्रीमंत अमेरिकन लोकांमध्यें चैन आणि उधळपट्टी वाढत्या प्रमाणावर आहे. या संपत्तीच्या दुरूपयोगाचीं अनेक उदाहरणें देतां येतील. लाडक्या कुत्र्याच्या वस्त्रांसाठीं दरवर्षी १,००० डॉलर्स खर्चिलेले आपण वाचतों. त्याचप्रमाणें वर हिरे मोती बसविलेले कुत्र्याचे पट्टे, पांच सात हजार डॉलर्स किंमतीचे कुत्रे, श्रीमंतांमध्यें २४ नोकर ठेवणारीं सामान्य कुटुंबें, ५०००-१०००० डॉलर्स पगार असलेले आचारी इत्यादि आपण ऐकतो. मोठमोठ्या खर्चाची निरनिराळ्या प्रकारचीं जेवणें वाचून आपणांस काय वाटेल? उदाहरणार्थ, सोन्याच्या ताटांतून वाढलेलें जेवण, आंदोलन-झोपाळ्यावरचें-जेवण, घोड्याच्या पाठीवर जेवण, माकडजेवण, बैल आणि अस्वली जेवण, संगीत जेवण, विदुषकी जेवण, गवईपक्षी जेवण इ. एकदां न्यूयार्कच्या मनुष्यानें असें एक जेवण दिलें होतें कीं त्यांत जेवणाचें टेबल म्हणजे एका इजिप्तांतील अरण्यासारखें असून निमंत्रित पाहुण्यांनीं सोन्याच्या कुदळपावड्यांनीं त्यांतील जवाहीर उकरून घेतलें. न्यूयॉर्क शहरांतील श्रीमंत लोकांच्या अंगावरील जवाहिरांची किंमत २०,००,००,०००, डॉलर्स भरेल. बायकांचे मोत्यांचे कंठे २,००,००० डॉलर्स किंमतीचे किंवा जास्त भरतील. न्यूयार्कमधील कांहीं वीस एक लोकांच्या हाताच्या गुंड्या ५००० डॉलर्स किंमतीच्या आहेत. न्यूयार्क शहरापुरता हिशोब करून असें ठरविलें आहे कीं, ६,१०० बायका दरवर्षी कपड्यांकरितां एकंदर ४३,०००,००० डॉलर्स खर्च करतात.

श्रीमंत लोकांच्या विलासनौकांनां दरवर्षी इतका पैसा लागतो कीं, त्यांचीं किंमत ५,००,०००-७,५०,००० डॉलर्स भरेल. डब्ल्यू.के.व्हांडरबिल्ट नांवाच्या मनुष्याची जी एक घरची गाडी आहे. तिची किंमत ५०,००० डॉलर्स आहे. एकेकाच्या घरी कांही ठिकाणी १७ मोटारगाड्या आहेत. कंटाळा घालविण्यासाठी संध्याकाळच्या एका बैठकीला लोक १०,००० डॉलर्सचा जुगार खेळतात. बायका, साप, डुकरें, सिंह अस्वलें इ. बाळगून त्यांचे लाड करितात. कुत्र्यांचे दांत सोन्यानें मढवून काढतात व त्यांनां सर्व नौकरांच्या सरंजामासह गाडींत बसवून हवा खाण्याला किंवा नाटकाला धाडतात.

यूरोपमध्यें हेंच दृष्टीस पडतें, पण तेथें संपत्तीचा दिमाख कमी आहे. इंग्लंड आणि वेल्समध्यें लोक परवाना काढण्यास खालीलप्रमाणें पैसे खर्च करितात. गाड्यासाठीं ५१३,२६१ पौंड; कुलचिन्हांसाठीं ६८,४७९ पौंड; पुरूषनौकरांसाठीं, १४८,६९० पौंड, शिकारीसाठीं ५८१२३२ पौंड. [सायक्लोसोशल रिफॉर्म्स.]

   

खंड १३ : घ - जलपैगुरी  

 

 

 

  घंटय्याकवि
  घटोत्कच
  घटोत्कच लेणीं
  घड्याळ
  घनी
  घनौर
  घांट
  घाटगे
  घाटाळ
  घातमपूर
  घानची
  घायपात
  घारगड किल्ला
  घारघोडा
  घारापुरी
  घाशीराम कोतवाल
  घांसदाणा
  घासी
  घिरथ
  घिसाडी
  घुगुस
  घुंड
  घुबड
  घुराम
  घेरिया
  घेवडा
  घोटकी
  घोडबंदर
  घोडा
  घोडाघांट
  घोडाबारी
  घोडासर
  घोडें
  घोडेघांस
  घोरपड
  घोरपडी
  घोरपडे
  घोरी घराणें
  घोशी
  घोसाळे
  घोसी
  घोळ
 
 
  चउमू
  चकमा
  चकला रोषनाबाद
  चकवाल
  चकिया
  चक्कियर
  चक्कीनोआरो
  चक्रपाणि
  चक्रवर्ती
  चक्राप्पा
  चंगनाचेरी
  चंगर
  चच, चचनामा
  चचान
  चटया
  चडार
  चंडी
  चतुरमहाल
  चतुर साबाजी
  चतुरसिंग
  चतुर्थ
  चत्रा
  चॅथॅम
  चंदगड
  चंद घराणे
  चंदन
  चंदभाट
  चंदरभान
  चंदावरकर, नारायण गणेश
  चंदासाहेब
  चंदीपुर
  चंदेरी
  चंदेल्ल
  चंदौली
  चंदौसी
  चंद्र
  चंद्रकोना
  चंद्रगिरी
  चंद्रगुप्त
  चंद्रगोमिन्
  चंद्रनगर
  चंद्रभागा
  चंद्रहास
  चंद्रावती अथवा चंद्रावली
  चन्नगिरी
  चन्नपट्टण
  चन्नबसव
  चन्नरायपट्टण
  चंपा
  चंपानेर
  चपारण
  चंपावत
  चंपाषष्ठी
  चंबळा नदी
  चबा संस्थान
  चमारडी
  चरक
  चरखा
  चरखारी
  चरणदासी
  चरणव्यूह
  चरबी
  चरबीचें झाड
  चरी
  चर्मण्वती
  चलत-चित्रें
  चलन
  चल्लाकेरे
  चवळी
  चहा
  चक्षुर्मंनु
  चाकण
  चाकवत
  चागई
  चांगदेव
  चांगभकार
  चांगा केशवदास
  चाघताइखान
  चांचेगिरी
  चाचो
  चांडोद
  चाणक्य
  चातुर्मास्य
  चातुर्मास्य याग
  चातुर्वर्ण्य
  चात्सु
  चादचा
  चांदपूर
  चांदबिबी
  चांदभाट
  चांदला
  चांदवड
  चांदा
  चांदूर
  चांदूर बाजार
  चांद्रायण
  चानन शानन
  चानस्मा
  चानाल
  चानोड
  चाप्रा
  चाफळ
  चाबुआ
  चांभार
  चाम
  चामखीळ
  चामन
  चामराजनगर
  चामुंड
  चामुर्शी
  चार
  चारखा
  चारण
  चारदुआरं
  चारसद
  चारा
  चारीकार
  चार्टिझम
  चार्लंमांट, अर्ल ऑफ
  चार्वाक
  चालुक्य घराणें
  चालसिस
  चावडा
  चावंद
  चास-कमान
  चॉसर
  चासा
  चाहमान उर्फ चौहान
  चाळिसगांव
  चिक
  चिकंजी
  चिकबळ्ळापूर
  चिकाकोल
  चिकोडी
  चिक्कणर्ति
  चिक्केरूर
  चिक्टीआबर
  चिक्नायकन्हळ्ळी
  चिक्मगळूर
  चिखलदरा
  चिखली
  चिंगलपट
  चिंच
  चिचगड, जमीनदारी
  चिंचलीगदड
  चिंचवड
  चिचेवाडा
  चिंचौली
  चिंच्यु
  चिटणीस
  चितलनगर जमीनदारी
  चितळ
  चितळदुर्ग
  चिताकुल
  चिंतामणी
  चिंतामणी कवि
  चिंतामणी रघुनाथाचार्य
  चितारी
  चिति
  चितोड
  चित्तगांग
  चित्तगांग डोंगराळ प्रदेश
  चित्ता
  चित्तूर
  चित्फिरोझपूर
  चित्रकला
  चित्रकाव्य
  चित्रकूट
  चित्रकोट
  चित्रगुप्त
  चित्ररथ
  चित्रसंग्रहालयें
  चित्रळ
  चित्रांगदा
  चित्रावाव
  चिदंबर दीक्षित
  चिदंबरम्
  चिंदविन
  चिंदविन नदी
  चिदानंद स्वामी
  चिनडोंगर
  चिनमुलगुंद
  चिन लोक
  चिनसुरा
  चिनाब
  चिनीमाती किंवा केओलिन
  चिन्नविरन्ना
  चिन्नूर
  चिन्योत
  चिपळूण
  चिपळूणकर, कृष्णशास्त्री
  चिपळूणकर, विष्णुशास्त्री
  चिफू
  चिमणाजीआप्पा
  चिमणाजी दामोदर
  चिमणी
  चिरक्कल
  चिराबा
  चिलखत-वेदकालांतहि
  चिलिअनवाला
  चिली
  चिल्का सरोवर
  चिस्ती
  चीझी, अॅंटोनें लिओनार्ड डि
  चीन
  चीनी
  चीपुरुपल्ले
  चीर
  चीराल
  चुका
  चुकचि
  चुटिया
  चुडा
  चुडा संस्थान
  चुडेश्वर
  चुना
  चुनार
  चुंबकजन्य विद्युद्यंत्र
  चुंबकत्व
  चुंबकीय दृकशास्त्र
  चुंबन
  चुमल्हारी
  चुरू
  चूडामण
  चेकोस्लोव्हेकिया
  चेंगीझखान
  चेचेंझे
  चेटवई
  चेट्टी
  चेदूब बेट
  चेंबर्स रॉबर्ट
  चेयूर
  चेर घराणें
  चेरात
  चेरापुंजी
  चेरिअल
  चेरुमन
  चेरो
  चेर्रा
  चेल
  चेसेलडेन, विल्यम
  चेस्टरफील्ड
  चेस्टरफील्ड फिलिफ
  चैतन्य
  चैतसिंग
  चैत्य
  चैन
  चैबासा
  चोखामेळा
  चोवो
  चोडवरम
  चोध्रा
  चोपडे
  चोपदार
  चोबारी
  चोंभा
  चोरांग्ल
  चोरासी
  चोरी
  चोल
  चोल घराणें व चोल साम्राज्य
  चोवीस परगणा जिल्हा
  चौंगू
  चौघाट
  चौथाई, चौथ
  चौधरी
  चौबे जहागीर
  चौल
  चौलमुग्रा
  च्यवन
 
  छछरौली
  छट्टू
  छतारी
  छत्तरपूर
  छत्तिसगड विभाग
  छत्रपूर तहशील
  छत्रसाल
  छत्रे, केरो लक्ष्मण
  छत्रे, विष्णु मोरेश्वर
  छत्रे, सदाशिव काशीनाथ
  छंद:शास्त्र
  छप्पन देशचे राजे
  छप्रौली
  छब्रा
  छलाल
  छात
  छापखाना
  छापिआ
  छाप्री
  छायाचित्रपेटिका
  छाल
  छालिअर
  छिंद, लल्ल
  छिंदवाडा
  छिंपा
  छिब्रामऊ तहसील
  छुईखदान
  छुटिया
  छोटा उदेपूर
  छोटानागपूर
  छोटी साद्री
 
  जकात
  जॅक्सन अॅंड्र
  जॅक्सन व्हिल्ले शहर
  जखमा
  जगजीवनदास
  जगत्याल
  जगदलपूर
  जगदीशपूर
  जगन्नाथ
  जगन्नाथपंडित
  जगन्नाथपुरी
  जगन्नाथ शंकरशेट, मुर्कुटे
  जंगम
  जगय्या पेटा
  जंगल
  जंगल महाल
  जगलूर
  जगाध्री
  जग्रांव
  जंगीपूर
  जघाशूल
  जंजिरा
  जझिया
  जटलंड
  जटामांसि
  जटायु
  जटासूर
  जठरदाह
  जठरव्रण
  जडजीवघाद
  जडद्रव्य
  जडभरत
  जडवाद
  जडान्नविषबाधा
  जडावाचें काम
  जत
  जतिंग रामेश्वर
  जंतुजन्य रोग
  जतोई
  जत्रा
  जंदिआल गुरु
  जंदिआला
  जंदोला
  जनक
  जनजसवंत
  जननेंद्रियांचे गुप्तरोग
  जनमेजय
  जनस्थान
  जनाबाई
  जनार्दनस्वामी
  जनावरें
  जनीजनार्दन
  जपान
  जपानी वार्निस
  जबलपुर
  जंबुकेश्वरस्
  जंबुद्वीप
  जबूसर
  जमखिंडी
  जमदग्नि
  जमरुड
  जमाखर्च
  जमाबंदी
  जमालखान
  जमालपुर
  जमिकुंता
  जमीन
  जमीनदार व कुळें
  जमीनमहसूल
  जमुई
  जमेका
  जमेसाबाद
  जम्नोत्री
  जम्मलमडुगु
  जम्मू
  जयगड
  जयचंद
  जयदेव
  जयद्रथ
  जयनगर
  जयपाल
  जयपूर
  जयपुर जमीनदारी
  जयपुर संस्थान
  जयमल्ल
  जयरथ शृंगार
  जयरामस्वामी
  जयरामात्मज
  जयविजय
  जयसिंह
  जर उतणें
  जरतार
  जरत्कारु
  जरदाळू
  जरा
  जरासंघ
  जरीपटका
  जर्मन सिल्व्हर
  जर्मनी
  जलंगी
  जलजन्य विद्युतशक्ति
  जलघा
  जलपैगुरी

 

 

   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .