प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग तेरावा : घ - जलपैगुरी

चिन लोक — हे आपली उत्पति जन्मागता ली इच्या एका अंड्यापासून झाली असें मानतात. हे पर्वतांवरून रहातात. पूर्वी पुष्कळ वर्षेपर्यंत ते कोठेंहि स्थाईक रहात नसत, व बकर्‍या, कोंबड्या, डुकरें इत्यादिकांचे कळप बाळगित असत. हें 'जगन्माता ली' व इतर दैवतें व पितर यांनां पूज्य मानतात. ते मूर्तिपूजा करीत नाहींत. त्यांच्यांत उपाध्यांची वेगळी जात नाहीं. त्यांचे धार्मिक मंत्र वगैरे परंपरेनें आलेले आहेत. ते लिहिलेले नाहींत. यांच्या चाली वगैरे सर्व जगन्माता ली इच्या आज्त्रेवरून पडल्या असें हे मानतात. यांच्या निरनिराळ्या ४० जाति आहेत. त्यांपैकीं मेंडेट व तलौ या दोन श्रेष्ठ मानल्या जातात. फक्त दोनच जातींनां त्यांपैकीं नार या देवतेला बलिदान देतां येतें. हें आपलें पहिलें पिक, किंवा झाडाचें प्रथम फळ पहिल्यानें देवतेस अर्पण करतात. तसेंच ते वर्षादेवता (फ्लाँग सॉ) हिला बलिदान देऊन शांत राखतात. ते पिक चांगलें यावें म्हणून देवतांची प्रार्थना करतात. ते देवालयें वगैरे बांधीत नाहींत व मूर्तीची स्थापना करीत नाहींत. पण प्रत्येक गोष्टीला कोणी तरी देवता करण आहे असें मानतात व ठेंच लागली तरी त्या ठिकाणीं भाताचें बलिदान करतात. यांच्यांत अगणित दैवतें मानिलेलीं आहेत. त्यांचें शांतवन त्यांचे उपाध्ये यैशेन-हा जास्त विद्वान असेल तर त्यास ओकमी व कमी असेल तर माँगटेन असें म्हणतात - हे मंत्र वगैरे म्हणून व बलिदान देऊन करतात. हे जग दोन राक्षसांनीं (न्साँग व न्हॉय यांनीं) आपल्या खांद्यांवर धरलें आहे असें मानतात व जेव्हां ते आपले खांदे बदलतात तेव्हा भूकंप होतात अशी त्यांची समजूत आहे. ते मांत्रिक व जादुगारीणीचें अस्तित्व मानतात. त्यांच्यांतील तंटे, फिर्यादी वगैरे पूर्वी त्यांच्यांतील वृद्ध असे पंच तोडित असत. हल्लीं ब्रिटिश अमदानींत सरकारनें नेमलेला मुख्या हें काम करतो. साक्ष देण्यापूर्वी हे थज्ये झाडाची फांदी धरून शपथ करीत असत. यांच्यात एकंदर तंटे व फिर्यादी कमीच होतात. त्यांनां आपलें घर सोडावेसें वाटत नाहीं. त्यांची रहाणी अतिशय साधी असतें. त्यांचीं घरें, उपकरणें, वगैरे सर्व बहुतेक बांबूंचीं केलेली असतात. व ते बांबूची वाद्येंहि करतात. त्यांचें खाणें म्हणजे भात व परसांत केलेल्या भाज्यांची आमटी होय. त्यांच्या बायका सूत कांतून कपडे विणतात. ते वनस्पतींपासून रंगहि तयार करतात. त्यांच्या बायका शेतकीच्या सर्व कामास मदत करतात. ते तांदुळाचें काँग नांवाचें मद्य करतात. हें मद्य ते आपल्या दैवतांस अर्पण करतात व त्यावेळीं पितात. एरवीं ते फारसें मद्य पीत नाहींत. मात्र अशा वेळी ते इतके बेफाम होतात कीं त्या वेळीं केलेल्या परस्त्रीगमन वगैरे अपराधांबद्दल कोणी पुरावा देण्याइतकाहि शुद्धींत नव्हता असें धरून अपराध्यास सोडून देण्यांत येतें. हे बलिदान वगैरे प्रसंगीच मांस खातात. यांच्यांतील बायका आपली तोंडें गोंदून घेऊन हिरवीं निळीं करतात व पुरुषहि गोंदून घेतात. मुलांचा जन्म झाल्यावर त्यांच्या कानांचा हे वेध करतात. यांच्यातील पुष्कळ लोकांनीं बौद्धधर्म स्वीकारला असूनहि ते तो कडकरीतीनें न पाळतां आपल्या दैवतांची पूजा चालू ठेवतात. यांची भाषा व पोशाख यांनी ब्रह्मी लोकांपासून घेतलेले दिसतात. यांच्यात बहिर्विवाह करतात. एकाच जातीत आपसांत विवाह होत नाही परजातींतच करावा लागतो. बहिणीच्या मुलास भावाची मुलगी देतात. वधूपक्ष श्रेष्ठ व वरपक्ष कनिष्ठ समजला जातो. वर मुलीच्या भावाकडे- हा मुलीचा पालक असतो-मद्य घेऊन जाऊन तें स्वीकारण्यास सांगतो. स्वीकार केल्यास मुलाचा बाप रीतसर मुलीस मागणी घालतो. ठरल्यावर मुलाकडून मुलीच्या नातलगांस डुकराच्या मांसांची व वधूकडून वराकडील मंडळींस कोंबडीचें मांस व भात यांची मेजवानी मिळतें. यावेळीं दोन्हींकडील मद्य व नातलगाकडील मिळून अतिशय मद्य पिण्यांत येतें. यावेलीं डुकराच्या आंतड्यावरून शकुन पाहून नंतर विवाह करतात. नंतर वधूवरगृहीं गेल्यावर वधूचे हात बांधून तिजवर पतीची व त्याच्या जातीची सत्ता झाली असें दाखवितात. पुनर्विवाहाची व सोडचिठ्ठीची चाल आहे. मृतांस जाळून त्यांची हाडें पुरण्याची चाल आहे. यावेळीं ऐपतीप्रमाणें मद्यमांस सर्वांत पुरविण्यांत येतें. प्रेतयात्रा मरणानंतर २४ तासांपासून ३ दिवसांपर्यंत निघते. यावेळी खेढ्यांतील लोक बरोबर जातात. यावेळीं उपाध्याय नसेल तर एक वर्षानें प्रेत उकरून काढून सर्व संस्कार करतात. मृताचा आत्मा परत येऊन पीडा करणार नाहीं याबद्दल पुष्कळ काळजी घेतली जाते.

   

खंड १३ : घ - जलपैगुरी  

 

 

 

  घंटय्याकवि
  घटोत्कच
  घटोत्कच लेणीं
  घड्याळ
  घनी
  घनौर
  घांट
  घाटगे
  घाटाळ
  घातमपूर
  घानची
  घायपात
  घारगड किल्ला
  घारघोडा
  घारापुरी
  घाशीराम कोतवाल
  घांसदाणा
  घासी
  घिरथ
  घिसाडी
  घुगुस
  घुंड
  घुबड
  घुराम
  घेरिया
  घेवडा
  घोटकी
  घोडबंदर
  घोडा
  घोडाघांट
  घोडाबारी
  घोडासर
  घोडें
  घोडेघांस
  घोरपड
  घोरपडी
  घोरपडे
  घोरी घराणें
  घोशी
  घोसाळे
  घोसी
  घोळ
 
 
  चउमू
  चकमा
  चकला रोषनाबाद
  चकवाल
  चकिया
  चक्कियर
  चक्कीनोआरो
  चक्रपाणि
  चक्रवर्ती
  चक्राप्पा
  चंगनाचेरी
  चंगर
  चच, चचनामा
  चचान
  चटया
  चडार
  चंडी
  चतुरमहाल
  चतुर साबाजी
  चतुरसिंग
  चतुर्थ
  चत्रा
  चॅथॅम
  चंदगड
  चंद घराणे
  चंदन
  चंदभाट
  चंदरभान
  चंदावरकर, नारायण गणेश
  चंदासाहेब
  चंदीपुर
  चंदेरी
  चंदेल्ल
  चंदौली
  चंदौसी
  चंद्र
  चंद्रकोना
  चंद्रगिरी
  चंद्रगुप्त
  चंद्रगोमिन्
  चंद्रनगर
  चंद्रभागा
  चंद्रहास
  चंद्रावती अथवा चंद्रावली
  चन्नगिरी
  चन्नपट्टण
  चन्नबसव
  चन्नरायपट्टण
  चंपा
  चंपानेर
  चपारण
  चंपावत
  चंपाषष्ठी
  चंबळा नदी
  चबा संस्थान
  चमारडी
  चरक
  चरखा
  चरखारी
  चरणदासी
  चरणव्यूह
  चरबी
  चरबीचें झाड
  चरी
  चर्मण्वती
  चलत-चित्रें
  चलन
  चल्लाकेरे
  चवळी
  चहा
  चक्षुर्मंनु
  चाकण
  चाकवत
  चागई
  चांगदेव
  चांगभकार
  चांगा केशवदास
  चाघताइखान
  चांचेगिरी
  चाचो
  चांडोद
  चाणक्य
  चातुर्मास्य
  चातुर्मास्य याग
  चातुर्वर्ण्य
  चात्सु
  चादचा
  चांदपूर
  चांदबिबी
  चांदभाट
  चांदला
  चांदवड
  चांदा
  चांदूर
  चांदूर बाजार
  चांद्रायण
  चानन शानन
  चानस्मा
  चानाल
  चानोड
  चाप्रा
  चाफळ
  चाबुआ
  चांभार
  चाम
  चामखीळ
  चामन
  चामराजनगर
  चामुंड
  चामुर्शी
  चार
  चारखा
  चारण
  चारदुआरं
  चारसद
  चारा
  चारीकार
  चार्टिझम
  चार्लंमांट, अर्ल ऑफ
  चार्वाक
  चालुक्य घराणें
  चालसिस
  चावडा
  चावंद
  चास-कमान
  चॉसर
  चासा
  चाहमान उर्फ चौहान
  चाळिसगांव
  चिक
  चिकंजी
  चिकबळ्ळापूर
  चिकाकोल
  चिकोडी
  चिक्कणर्ति
  चिक्केरूर
  चिक्टीआबर
  चिक्नायकन्हळ्ळी
  चिक्मगळूर
  चिखलदरा
  चिखली
  चिंगलपट
  चिंच
  चिचगड, जमीनदारी
  चिंचलीगदड
  चिंचवड
  चिचेवाडा
  चिंचौली
  चिंच्यु
  चिटणीस
  चितलनगर जमीनदारी
  चितळ
  चितळदुर्ग
  चिताकुल
  चिंतामणी
  चिंतामणी कवि
  चिंतामणी रघुनाथाचार्य
  चितारी
  चिति
  चितोड
  चित्तगांग
  चित्तगांग डोंगराळ प्रदेश
  चित्ता
  चित्तूर
  चित्फिरोझपूर
  चित्रकला
  चित्रकाव्य
  चित्रकूट
  चित्रकोट
  चित्रगुप्त
  चित्ररथ
  चित्रसंग्रहालयें
  चित्रळ
  चित्रांगदा
  चित्रावाव
  चिदंबर दीक्षित
  चिदंबरम्
  चिंदविन
  चिंदविन नदी
  चिदानंद स्वामी
  चिनडोंगर
  चिनमुलगुंद
  चिन लोक
  चिनसुरा
  चिनाब
  चिनीमाती किंवा केओलिन
  चिन्नविरन्ना
  चिन्नूर
  चिन्योत
  चिपळूण
  चिपळूणकर, कृष्णशास्त्री
  चिपळूणकर, विष्णुशास्त्री
  चिफू
  चिमणाजीआप्पा
  चिमणाजी दामोदर
  चिमणी
  चिरक्कल
  चिराबा
  चिलखत-वेदकालांतहि
  चिलिअनवाला
  चिली
  चिल्का सरोवर
  चिस्ती
  चीझी, अॅंटोनें लिओनार्ड डि
  चीन
  चीनी
  चीपुरुपल्ले
  चीर
  चीराल
  चुका
  चुकचि
  चुटिया
  चुडा
  चुडा संस्थान
  चुडेश्वर
  चुना
  चुनार
  चुंबकजन्य विद्युद्यंत्र
  चुंबकत्व
  चुंबकीय दृकशास्त्र
  चुंबन
  चुमल्हारी
  चुरू
  चूडामण
  चेकोस्लोव्हेकिया
  चेंगीझखान
  चेचेंझे
  चेटवई
  चेट्टी
  चेदूब बेट
  चेंबर्स रॉबर्ट
  चेयूर
  चेर घराणें
  चेरात
  चेरापुंजी
  चेरिअल
  चेरुमन
  चेरो
  चेर्रा
  चेल
  चेसेलडेन, विल्यम
  चेस्टरफील्ड
  चेस्टरफील्ड फिलिफ
  चैतन्य
  चैतसिंग
  चैत्य
  चैन
  चैबासा
  चोखामेळा
  चोवो
  चोडवरम
  चोध्रा
  चोपडे
  चोपदार
  चोबारी
  चोंभा
  चोरांग्ल
  चोरासी
  चोरी
  चोल
  चोल घराणें व चोल साम्राज्य
  चोवीस परगणा जिल्हा
  चौंगू
  चौघाट
  चौथाई, चौथ
  चौधरी
  चौबे जहागीर
  चौल
  चौलमुग्रा
  च्यवन
 
  छछरौली
  छट्टू
  छतारी
  छत्तरपूर
  छत्तिसगड विभाग
  छत्रपूर तहशील
  छत्रसाल
  छत्रे, केरो लक्ष्मण
  छत्रे, विष्णु मोरेश्वर
  छत्रे, सदाशिव काशीनाथ
  छंद:शास्त्र
  छप्पन देशचे राजे
  छप्रौली
  छब्रा
  छलाल
  छात
  छापखाना
  छापिआ
  छाप्री
  छायाचित्रपेटिका
  छाल
  छालिअर
  छिंद, लल्ल
  छिंदवाडा
  छिंपा
  छिब्रामऊ तहसील
  छुईखदान
  छुटिया
  छोटा उदेपूर
  छोटानागपूर
  छोटी साद्री
 
  जकात
  जॅक्सन अॅंड्र
  जॅक्सन व्हिल्ले शहर
  जखमा
  जगजीवनदास
  जगत्याल
  जगदलपूर
  जगदीशपूर
  जगन्नाथ
  जगन्नाथपंडित
  जगन्नाथपुरी
  जगन्नाथ शंकरशेट, मुर्कुटे
  जंगम
  जगय्या पेटा
  जंगल
  जंगल महाल
  जगलूर
  जगाध्री
  जग्रांव
  जंगीपूर
  जघाशूल
  जंजिरा
  जझिया
  जटलंड
  जटामांसि
  जटायु
  जटासूर
  जठरदाह
  जठरव्रण
  जडजीवघाद
  जडद्रव्य
  जडभरत
  जडवाद
  जडान्नविषबाधा
  जडावाचें काम
  जत
  जतिंग रामेश्वर
  जंतुजन्य रोग
  जतोई
  जत्रा
  जंदिआल गुरु
  जंदिआला
  जंदोला
  जनक
  जनजसवंत
  जननेंद्रियांचे गुप्तरोग
  जनमेजय
  जनस्थान
  जनाबाई
  जनार्दनस्वामी
  जनावरें
  जनीजनार्दन
  जपान
  जपानी वार्निस
  जबलपुर
  जंबुकेश्वरस्
  जंबुद्वीप
  जबूसर
  जमखिंडी
  जमदग्नि
  जमरुड
  जमाखर्च
  जमाबंदी
  जमालखान
  जमालपुर
  जमिकुंता
  जमीन
  जमीनदार व कुळें
  जमीनमहसूल
  जमुई
  जमेका
  जमेसाबाद
  जम्नोत्री
  जम्मलमडुगु
  जम्मू
  जयगड
  जयचंद
  जयदेव
  जयद्रथ
  जयनगर
  जयपाल
  जयपूर
  जयपुर जमीनदारी
  जयपुर संस्थान
  जयमल्ल
  जयरथ शृंगार
  जयरामस्वामी
  जयरामात्मज
  जयविजय
  जयसिंह
  जर उतणें
  जरतार
  जरत्कारु
  जरदाळू
  जरा
  जरासंघ
  जरीपटका
  जर्मन सिल्व्हर
  जर्मनी
  जलंगी
  जलजन्य विद्युतशक्ति
  जलघा
  जलपैगुरी

 

 

   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .