प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग दहावा : क ते काव्य
            
कालिकत, तालुका - मद्रास इलाखा मलबार जिल्ह्यांतील तालुका व समुद्रकांठचा विभाग. उ.अ. ११ १०' ते ११ ३३' आणि पू.रे. ७५ ४५' ते ७६ ९' क्षेत्रफळ ३७९ चौ.मैल.  लो.सं. (१९२१) २,९०,७३९.  ह्या जिल्ह्यांत एकंदर ७४ आमसम किंवा लहान विभांग आहेत.
    
कालिकत येथें म्युनिसिपालिटी आहे व बेथपूर नांवाचें एक बंदर आहे.  शिवाय कोनोली कॅनॉल नांवाचा एक कालवा आहे.  तालुक्याच्या उत्तरेस वायनटचा सपाट प्रदेश आहे.  सर्व तालुकाभर जंगल असून कोठें कोठें तांदुळाचें पीक काढतात.  जमीन सर्वत्र उच्चनीच आहे.  जमीनमहसूल सुमारें २॥ लाख आहे.
    
शहर - कालिकत तालुक्याचें मुख्य ठिकाण. उ.अ. १११५' व पू.रे. ७५ ४७'.  हें मद्रास रेल्वे लाइनीवर स्टेशन असून मद्रासपासून ४१४ मैल आहे.  स्थल फार प्रेक्षणीय असून मोठमोठे वृक्ष आहेत.  येथें एक वेड्याचें इस्पितळ आहे.  कलाई येथें उत्तमपैकी इमारती लांकडाचा व्यापार चालतो.  लोकसंख्या (१९२१) ८२३३४.  हवामान प्रकृतीला मानवेलसें आहे.  शहराचे दाट वस्तीचे कांही भाग अस्वच्छ व रोगकारक आहेत.
    
जेव्हां चेरमान पेरूमल नांवाचा मलबारचा शेवटचा राजा मक्केस गेला तेव्हां त्यानें आपलें राज्य आपल्या सरदारांस वांटून दिलें.  आणि त्यानें कालिकतच्या झामोरिनास 'कोंबड्याचें आरवणें जितक्या लांब ऐकू जाईल तितकी जागा दिली म्हणतात.  व ह्यावरून त्यास 'कोलीकोड' हें नांव मिळालें.  कालिकत हा त्याचाच अपभ्रंश आहे. तेराव्या शतकांत अरब लोकांनीं ह्या शहराची व झामोरिनची फार तारीफ केली आहे.  १५ व्या शतकांत तर ह्या शहरास मलबार किनार्‍यावरचें शहर म्हणून फार महत्व आलें होतें.  जरी यूरोपियन लोक पहिल्यानदां कालिकतास आले तथापि अरब व्यापार्‍यांनीं त्यांची येथें फारशी डाळ न शिजूं दिल्यामुळें त्यांच्या कोचीन व कनानोर येथील वसाहतीसच फार महत्व आलें.  पोर्तुगीज धार्ष्टा कोविलहाम हा कालिकत येथें येणारा पहिला यूरोपियन होय (१४८६).  पण व्यापाराला खरा आरंभ व्हास्को डी गामा आल्यानंतरच झाला (१४९८).  पण झामोरिननें त्याला चांगलें वागविलें नाहीं. दोन वर्षांनंतर केब्रलनें येथें येऊन वखार घातली.  पण मापीला लोकांनी नासधूस करून त्याच्या लोकांस मारून टाकलें.  तद्‍नंतर ह्या शहरावर गोळीबार करण्यांत आला.  इ.स. १५१० सालीं कोचीनच्या राजाच्या सांगण्यावरून अलबुकर्कनें कालिकत वर छापा घातला.  परंतु त्यांत त्यास हार खावी लागली.  एक वर्षांनंतर झामोरिननें पोर्तुगीज लोकांस वखार घालण्याची परवानगी दिली.  पण १५२५ मध्यें त्यांनी कालिकत सोडून दिलें.
    
१६१५ साली क्याप्टन किलिंग नांवाच्या इंग्रजानें येऊन झामोरिनशीं तह केला.  पण त्यांनी १५६४ साली वसाहत केली.  फ्रेंचानी येथें १६९८ साली वसाहत केली.  फ्रान्सशी झालेल्या लढायांत इंग्रजांनीं हें शहर तीनदां आपल्या ताब्यांत घेतलें पण १८१९ साली तें फ्रेंचांस परत दिलें.  डॅनिश लोकांनी येथें १७५२ सालीं वखार उघडली.  पण १७८४ साली तिचा नाश करण्यांत आला.  डच लोकांनी मात्र ह्या शहराकडे ढुंकूनहि पाहिलें नाही.  म्हैसूरशी झालेल्या लढायांत ह्या शहरास फार त्रास पोहोंचला.  मुसुलमानांनी १७७३ व १७८८ सालीं असें दोनदां हें शहर उध्वस्त केलें.  सन १७९० सालीं टिपूशीं लढण्यांत इंग्रजांनी हें शहर घेतलें व १७९२ साली श्रीरंगपट्टणच्या तहानें तें कंपनी सरकाराकडे कायमच राहिलें.  मलबारकिनार्‍यावरील बंदरांत कालिकतचा दुसरा नंबर आहे.  धान्य व मीठ हा आयात माल असून बाहेर जाणार्‍या मालांत कॉफीचें आधिक्य आहे.
    
येथें कापूस पिंजण्याच्या व सूत काढण्याच्या दोन गिरण्या असून चार कॉफीचे, तीन विटांचे, एक लोखंडी व दोन तेलाचे कारखाने आहेत.
    
येथें तीन कॉलेजें व बरीचशीं हायस्कुलें, मुलींकरितां व स्त्री पुरूष शिक्षकांकरितांहि शाळा आहेत.  केरळसंचारी व मनोरमा (मल्याळी) ही साप्ताहिकें, दोन इंग्रजी द्विसाप्ताहिके व एक मितवादी मासिक येथें निघतें.

   

खंड १० : क - काव्य  

 

  कंक

  कंकनहळळी

  कंकर
  ककुत्स्थ
  ककुर
  कंकोळ
  कक्कलन
  कंक्राळा
  कंक्राळा किल्ला
  कॅक्स्टन
  कग्नेली
  कच
  कंचिनेग्लुर
  कचिवि
  कचेरा
  कचेश्वर
  कचोरा
  कच्छ
  कच्छचें रण
  कच्छी
  कच्छी बडोदे
  कच्छी मेमन
  कंजर
  कंजरडा
  कंजामलाय
  कॅझेंबे
  कटक
  कँटन
  कटनी
  कँटरबरी
  कटास
  कटोसन
  कट्टगेरी
  कट्रा
  कठा
  कठुमर
  कठोडिया
  कडधान्यें
  कडान
  कडाप्पा
  कडा-लिंगी
  कडाळी
  कडिया
  कँडिया
  कडी
  कँडी
  कडुर
  कडुस
  कडूस
  कडूजिरें
  कडूनिंब
  कडेगांव
  कडेपुर
  कंडेरा
  कडैयनलूर
  कडोळी
  कडौरा
  कणाद
  कणावार
  कणिक
  कणियान
  कणेथी
  कणेर
  कण्णेश्वर
  कण्व
  कण्वल्ली
  कण्विसिद्गेरी
  कण्हेर
  कण्हेर किल्ला
  कण्हेर खेड
  कतारिया
  कथील
  कॅथे
  कॅथेराइन
  कदन
  कदंब आणि कादंब
  कदम इंद्रोजी
  कदम कंठाजी
  कदरमंदलगी
  कंदाहार
  कंदियारो
  कंदुकुर
  कदुपत्तन
  कद्रा
  कद्रु
  कंधकोट
  कंधार
  कनक
  कनकफळ 
  कनकमुनि
  कनक्कन
  कनखल
  कॅनन व कॅननाइट
  कनमडी
  कनि
  कॅनि
  कॅनिआ
  कॅनिंगपोर्ट
  कॅनिझारो स्टानिस्लास
  कॅनि
  कनेत
  कनोजचें राज्य
  कनोरा
  कॅनोव्हास
  कनौंग
  कन्नड
  कन्फ्युशिअस
  कन्याकुमारी
  कन्यागत
  कन्सस
  कन्हरगांव जमीनदारी
  कन्होली
  कपडवंज
  कंपनी
  कॅपरनेअम
  कंपली
  कॅपाडोशिआ
  कपालक्रिया
  कपिल
  कपिलमुनि
  कपिलर
  कपिलवस्तु
  कपिलाषष्ठी
  कपिली नदी
  कॅपुआ
  कपुरथळा
  कॅपो
  कपोक
  कॅप्रीव्ही
  कफ
  कबंध
  कंबर
  कबीर
  कबीरपंथी
  कबीर-वट
  कबीरवाल
  कंबोडिया
  कब्बालदुर्ग
  कब्बालिगर
  कंब्राय
  कमधिया
  कमरुद्दीनखान
  कमल
  कमलगड
  कमलगड किल्ला
  कमलाकर
  कमलाकरभट्ट
  कमा
  कमातापूर
  कमार
  कमाल
  कमालपुर
  कमासिन
  कमुदी
  कॅमेरिनो
  कमैंग
  कम्मा
  कम्माल
  कय्यट
  कर
  करकंब
  करकुंब
  करछना
  करंज
  करंजगांव
  करजगी
  करटोली
  करण
  करणकमलमार्तंड
  करणगड
  करणपाली
  करणप्रकाश
  करणवाघेला
  करणोत्तम
  करतोया
  करनाली
  करबला
  करमगड
  करमाळें
  करवंद
  करवली
  करहल
  कॅराकस
  कराची
  कराडी
  करार
  करारी
  कराष्टमी
  कॅरिअन
  करिआन
  कॅरिबी बेटें
  कॅरिसब्रूक
  करीमखान
  करीमगंज
  करीमनगर
  करुंगुळी
  करूर
  कॅरे, हेनरी चार्लस
  करेण
  करेण्णी
  करैया
  करोड
  करोर लाल इसा
  कर्कवॉल
  कर्कोट
  कर्ज
  कर्जत
  कर्डी
  कर्डे
  कर्ण
  कर्णक
  कर्णप्रयाग
  कर्णप्रावरण
  कर्णफुली
  कर्णभूषणें
  कर्णराज
  कर्णसुवर्ण
  कर्णाटक
  कर्तारपूर
  कर्दम
  कर्नलगंज
  कर्नाळ
  कर्नाळा किल्ला
  कर्नाळी
  कर्नूल
  कर्नूल-कडाप्पा कालवा
  कर्ब
  कर्मद
  कर्मनाशा
  कर्ममार्ग
  कर्मयोग
  कर्मवाद
  कर्माकर्मविचार
  कर्मान
  कर्वट
  कर्‍हाड
  कर्‍हेपठार
  कलइत
  कलकत्ता
  कलंकी
  कलंगा
  कलंगा डोंगर
  कलगीतुरा
  कलघटगी
  कलचुरी
  कलथ-थलइ
  कलदन
  कलबगूर
  कलबुर्गे
  कलम
  कलमदाने
  कलमाडु
  कलमेश्वर
  कलरायण डोंगर
  कलले
  कलश
  कलसिया
  कलहंडी
  कलहारि
  कला
  कलात
  कलात-इ-घिलझई
  कलादगी
  कॅलामेटा
  कलाल
  कलावंत
  कलावंतखातें
  कलि
  कलिंग
  कलिंगड
  कलिंगपट्टम
  कलित
  कलियुग
  कलियुगवर्ष
  कलुगुमलइ
  कलुशा
  कॅले
  कलेवल
  कलेवा टाउनशिप
  कल्पना
  कल्पनासाहचर्य
  कल्पसूत्रें
  कल्माषपाद
  कल्याण
  कल्याणगोसावी
  कल्याणद्रुग
  कल्याणपुर
  कल्याणमल्ल
  कल्याणी
  कल्लाकुर्चि
  कल्लादनार
  कल्लार
  कल्लोळ
  कल्वकुर्ती
  कॅल्व्हिन जॉन
  कल्हण
  कवकरीक
  कवचधरवर्ग
  कवठ
  कवध
  कवनाई किल्ला
  कवराई
  कवर्धा
  कवलापूर
  कवलिन
  कवष
  कवार अथवा कंवर
  कवि
  कविजंग
  कविरोंडो
  कॅव्हेंडिश हेनरी
  कश्यप
  कंस
  कसबा
  कसबी
  कॅसलबार
  कॅसलरॉक
  कसाई
  कसाईखाना
  कॅसांब्लाका
  कसेई
  कसौली
  कॅस्टेलर ई रिपोल एमिलिओ
  कस्तुरी व कस्तुरीमृग
  कहरोर
  कहळूर
  कहार
  कहूत
  कहोळ
  कळंब
  कळंबेश्वर
  कळम
  कळमनूरी
  कळवण
  कळस
  कळसा
  कळसूबाई
  कळसूत्री बाहुल्या
  कळानौर
  कळ्ळिकोटा आणि अंतगड
  कळ्ळूर
  काकडशिंगी
  कांकडी
  काकतीय
  काकर
  काकसि आली
  कांकेर
  कॉकेशस पर्वत
  काकोरी
  कांक्रेज
  कांक्रोली
  काखंडकी
  कागद
  कागवाड
  कागल
  कागान अथवा खागान
  कांगारू
  कागिरी
  कांगो
  कांगो फ्रीस्टेट
  काग्निआर्ड डी लाटोअर, चार्लस
  कांग्रा
  काँग्रीव्ह विल्यम
  कांच
  कांचकागद
  कांचन
  कांचनगंगा
  कांचना किल्ला
  काचार
  काचिन
  काची
  कांचुलिया
  कांचोळा
  काजवा
  कांजिण्या
  कांजीवरम्
  काजू
  कॉटन सर हेन्री
  काटमांडू
  काटवा
  काटोडिया
  काटोल
  काठी लोक
  काठेवाड
  काठेवाडी
  काठोर
  कांडू
  काण्व घराणें
  काण्वशाखा
  कात
  कातकरी
  कांतकाम
  कातडीं
  कांतनगड
  कातांगा
  कातारी
  कांतिगेल
  कातिया
  कात्यायन
  कांत्रा किल्ला
  कांथकोट
  काथगोदाम
  काथर वाणी
  काथारिया
  काथौन
  काथ्रोटा
  कादंब कवि
  कादंबरी
  कादंबरी, बाणभट्टीय
  कांदलूर
  कांदा
  कादिर
  कादिराबाद
  कादिरि
  कादीपुर
  कांदी संस्थान
  कादोद
  काद्रोली
  कांधळा
  कानगी
  कानगुंडी
  कानडा
  कानडा उत्तर
  कानडा दक्षिण
  कानडी वाङ्‌मय
  कानपूर
  कानफाटे
  कानमैल
  कानलदे
  कॉनवे
  कानाचे रोग
  कानानोर
  कानिकर
  कानिगिरी
  कानीफनाथ
  कानोर
  कानौद
  कान्ट इम्यान्युएल
  कान्टन जॉन
  कान्यकुब्ज
  कान्स्टंटा
  कॉन्स्टन्टाईन
  कान्स्टन्टाईन दि ग्रेट
  कॉन्स्टन्स
  कान्स्टन्स
  कान्स्टान्टिनोपल
  कान्हिरा किल्ला
  कान्हीरा खेडें
  कान्हेरी
  कान्होजी आंग्रे
  कान्होजी भोंसले
  कान्हो पाठक
  कान्होपात्रा
  काप
  कापडवंज
  कापशी
  कापालिक
  कांपिली
  कांपिल्य
  कापुसतळणी
  कापू
  कापूर
  कापूस
  काँपेन
  कॉप्ट
  काफा
  काफिरकोट
  काफिरलोक
  काफिरिस्तान
  कॉफी
  काफीखान
  काफ्रारिया
  काबरा
  काबूर
  काबूल
  काबूल नदी
  काबूल नदीचा कालवा
  कांबोज
  कांबोह
  काम, कामदेव
  कामकार
  कामगारहितवर्धक सभा
  कामटा-राजौला
  कामटी शहर
  कामठा
  कामठी
  कामतीलांग
  कामद
  कामंदक
  कामधेनु
  कामन
  कामबक्ष
  कामरगांव
  कामरान
  कामरूप
  कामरेज
  कामली
  कामशास्त्र
  कामश्चाटका
  कामाख्य अथवा कामाक्षी
  कामाठी
  कामारेड्डीपेठ
  कामार्‍हाटी
  कामालिया
  कामेरालिझम
  कामेरून
  काम्यकवन
  कायगावकर
  कायदा
  कायनकुलम
  कायर
  कायल
  कायलपट्टणम्
  कायस्थ
  काये
  कायेनी
  कारकळ
  कारंजा
  कारडगी
  कारडी
  कारडोना
  कारलें
  कारवान
  कारवार
  कारवाल, करौल
  कारवी
  कारस्कर
  काराकुल
  काराकोरम
  कारामुंगी
  कारिकल
  कॉरिन्थ
  कॉरेली, मेरी
  कारेवक्कल
  कारैकुडी
  कारोमान्डल किनारा
  कॉर्क
  कार्डिफ
  कार्तवीर्य
  कार्तागो
  कार्तिकस्वामी
  कार्थेज
  कॉर्नवालीस
  कार्नू मेरी आलेरे
  कॉर्नेजी अॅंड्रयू
  कार्नो, सादी निकोलस लिओनार्ड
  कार्पेथियन पर्वत
  कार्लस्क्रोना
  कार्लस्टाट
  कार्लाइल
  कार्लाइल टॉमस
  कार्लें
  कार्वेटिनगर
  कालकेय
  कालगणना
  कालंदर
  कालना
  कालनेमी
  कालमक
  कालयवन
  कालरा
  कालवे
  कालसी
  कालसेडान
  कालहस्ती
  कालाटिआ
  कालिकत
  कालिकापुराण
  कालिंगी
  कालिंजर
  कालिंजी, कालिंगी
  कालिदास
  कालिंदी
  कालिंदी नदी
  कालिंपोंग
  कालिमिर
  कालिया
  काली
  कालीघाट
  काली फ्लॉवर
  काले
  कालोल
  काल्का
  काल्पी
  कावळा
  कावळी
  कावीळ
  कावेरी
  कावेरीपट्टणम
  कावेरीपाक
  कावेल्ली व्यंकट बोरय्या
   काव्य
   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .